Zasady i tryb postępowania w sprawach szkód górniczych

Polska Grupa Górnicza sp. z o.o. (PGG) jest przedsiębiorstwem wielooddziałowym, w skład którego wchodzi 5 kopalń węgla kamiennego stanowiących oddziały spółki:

  • KWK ROW (z Ruchami: Chwałowice, Jankowice, Marcel i Rydułtowy),
  • KWK RUDA (z Ruchami: Bielszowice, Halemba i Pokój),
  • KWK PIAST-ZIEMOWIT (z Ruchami: Piast i Ziemowit),
  • KWK Sośnica,
  • KWK Bolesław Śmiały.

Z uwagi na znaczne terytorialne rozproszenie oddziałów w Polskiej Grupie Górniczej obowiązuje zasada, iż sprawy szkód górniczych obsługują poszczególne oddziały (kopalnie) dysponujące odpowiednimi służbami technicznymi i prawnymi specjalizującymi się w problematyce ochrony powierzchni terenu przed skutkami eksploatacji górniczej i likwidacji szkód.

We wszystkich kopalniach Polskiej Grupy Górniczej obowiązują jednolite zasady i tryb postępowania w sprawach szkód górniczych, określone przepisami wewnętrznymi,
w szczególności:

  • Instrukcją w sprawie trybu i zasad postępowania przy usuwaniu i zapobieganiu szkodom wyrządzonym ruchem zakładu górniczego,
  • Procedurą postępowania w przypadku szkód górniczych w ramach zintegrowanego systemu zarządzania ISO,
  • Regulaminem udzielania zamówień w Polskiej Grupie Górniczej sp. z o.o.

Zgłaszanie szkód

Postępowanie o naprawienie szkody wszczynane jest na pisemny wniosek strony, składany we właściwym oddziale PGG sp. z o.o. Forma ta nie obowiązuje w sytuacjach awaryjnych lub w razie wystąpienia wstrząsu pochodzenia górniczego, w przypadku których zgłoszenia można dokonać telefonicznie. Tryb awaryjny jest zastrzeżony dla sytuacji zagrożenia zdrowia, życia lub mienia użytkowników powierzchni terenu, lub powstania szkody o znacznych rozmiarach, jeśli istnieje przypuszczenie, że zagrożenie zaistniało wskutek ruchu zakładu górniczego i wymaga ono niezwłocznego podjęcia działań dla jego likwidacji lub minimalizacji skutków.

Wniosek w sprawie szkód w uprawach i zasiewach winien być złożony w okresie wegetacyjnym uprawy, nie później niż 14 dni przed datą planowanego jej zbioru. Wniosek złożony w innym okresie musi być uzupełniony o dokumenty potwierdzające: wystąpienie szkody, rodzaj uprawy i jej areał w okresie, którego wniosek dotyczy (warunki te nie dotyczą wniosku o odszkodowanie z tytułu niemożności użytkowania nieruchomości gruntowej zgodnie z jej przeznaczeniem).

Jeśli wniosek o naprawienie szkody zostanie przesłany do niewłaściwego oddziału spółki wówczas oddział ten ma obowiązek niezwłocznie przesłać wniosek do oddziału właściwego, z jednoczesnym powiadomieniem o tym wnioskodawcy.

Oddział Spółki odpowiedzialny za rozpatrzenie wniosku, po zbadaniu jego zasadności, ma obowiązek niezwłocznego zakomunikowania (w formie pisemnej) wnioskodawcy o wyniku jego rozpatrzenia.

Oględziny szkody

W przypadku stwierdzenia związku przyczynowego pomiędzy szkodą i ruchem zakładu górniczego przeprowadzane są oględziny szkód.

Oględzin dokonuje – w obecności wnioskodawcy – przedstawiciel (lub przedstawiciele) oddziału PGG sp. z o.o. posiadający kwalifikacje zawodowe odpowiednie do przedmiotu sprawy. Oględziny szkód w uprawach powinny być przeprowadzane w okresie wegetacyjnym, przed zbiorem uprawy.

Z oględzin sporządzany jest protokół, w którym opisywane są wszystkie zauważone uszkodzenia (zalecane jest sporządzenie dokumentacji fotograficznej). Dopuszcza się udział w oględzinach innych osób, w tym także osób reprezentujących wnioskodawcę. W przypadku gdy wnioskodawca odmawia podpisania protokołu fakt ten zostaje w protokole odnotowany wraz z podaniem powodu odmowy. Wnioskodawcy przysługuje prawo otrzymania kopii protokołu.

Zawarcie ugody o naprawienie szkody

Podstawą prawną do wykonania naprawy szkody jest ugoda zawarta pomiędzy poszkodowanym, a przedsiębiorcą – warunek ten nie dotyczy sytuacji awaryjnych.
W sprawach spornych ugodę zastępuje prawomocny wyrok sądu powszechnego.

Ugoda o naprawienie szkody powinna w szczególności określać:

  • strony, a w przypadku gdy działają one przez swoich przedstawicieli – również te osoby, z podaniem tytułu prawnego ich działania,
  • przedmiot szkody, położenie uszkodzonego obiektu,
  • rodzaj i rozmiar szkody,
  • związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy stwierdzoną szkodą, a ruchem zakładu górniczego,
  • sposób i zakres naprawy szkody,
  • wartość naprawy szkody (w ugodach o odszkodowanie, o przywrócenie stanu poprzedniego przez poszkodowanego we własnym zakresie lub o zwrot kosztów wykonanych zabezpieczeń) lub dokument, w którym taka wartość zostanie określona.
  • termin naprawy szkody,
  • stronę zobowiązaną do wykonania naprawy.

Do zawierania ugód o naprawienie szkód upoważnieni są pełnomocnicy Zarządu PGG sp. z o.o. ustanowieni w Oddziałach (w osobach dyrektorów) w ramach udzielonych im stałych pełnomocnictw do reprezentowania Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o. w sądzie i poza sądem, w sprawach dotyczących działalności oddziału. W przypadku spraw o wartościach wykraczających poza udzielone pełnomocnictwa stałe decyzje o zawarciu ugody podejmuje Zarząd PGG sp. z o.o.

Naprawa szkody

Naprawa szkody polegająca na przywróceniu stanu poprzedniego może być wykonana przez przedsiębiorcę lub przez poszkodowanego. W pierwszym przypadku przedsiębiorca powierza wykonanie robót budowlanych specjalistycznym firmom zewnętrznym, wybieranym w drodze przetargów, zgodnie z ustalonymi procedurami. W drugim przypadku, za zgodą przedsiębiorcy, poszkodowany może wykonać roboty naprawcze we własnym zakresie, na koszt przedsiębiorcy, na warunkach ustalonych w ugodzie. Jeśli przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo gdy pociąga za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, wówczas roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

Zwrot kosztów zabezpieczenia wznoszonego obiektu budowlanego

Zwrot kosztów zabezpieczenia obiektu budowlanego przed skutkami ruchu zakładu górniczego obejmuje uzasadnione koszty wykonanego zabezpieczenia, a na pisemny wniosek inwestora również inne uzasadnione koszty poniesione przez niego w związku z koniecznością wykonania zabezpieczenia. Podstawą wypłaty stosownego odszkodowania jest ugoda zawarta pomiędzy inwestorem i przedsiębiorcą, pod warunkiem odpowiedniego udokumentowania wykonanych robót budowlanych. Zaleca się aby przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor powiadamiał o tym fakcie przedsiębiorcę i umożliwiał mu udział w odbiorach robót związanych z wykonywaniem zabezpieczeń przed wpływami eksploatacji górniczej. Postępowanie takie pozwoli na wyeliminowanie potencjalnych późniejszych sporów na linii przedsiębiorca – inwestor, w momencie przeprowadzania weryfikacji kosztów zabezpieczeń.